Bana sıkça sorulan bir soru şudur: “IELTS’te GRAMER sınavı var mı?” İlk bakışta cevap “hayır” gibi görünüyor. IELTS’te sadece dört sınav vardır: Okuma, Yazma, Dinleme ve Konuşma. Ancak, bu sınavların her birinde GRAMER’i iyi anlamanın vazgeçilmez bir unsur olduğunu biliyor muydunuz?

Konuşma ve Yazma Sınavlarında Dilbilgisi Nasıl Değerlendirilir?

Sınav görevlileri, bir dizi değerlendirme kriterini kullanarak adayların konuşma ve yazma becerilerini değerlendirmek üzere eğitilmiştir. Hem Yazma hem de Konuşma bölümleri için dört değerlendirme kriteri bulunmakta olup, bunların her biri eşit ağırlığa sahiptir.

Konuşma bölümünde, değerlendirme kriterleri şunlardır: TELAFUZ %25, AKICILIK VE TUTARLILIK %25, KELİME BİLGİSİ %25 ve GRAMER ÇEŞİTLİLİĞİ VE DOĞRULUĞU %25.

Bunları buradan görüntüleyebilirsiniz:

Konuşma Becerisi Tanımlayıcıları

Yazma bölümünde, değerlendirme kriterleri şunlardır: GÖREVİN GERÇEKLEŞTİRİLMESİ/YANIT %25, TUTARLILIK VE BAĞLANTILIK %25, KELİME ZENGİNLİĞİ %25 ve GRAMER ÇEŞİTLİLİĞİ VE DOĞRULUĞU %25.

Açıklamaların tamamını burada ve burada inceleyebilirsiniz:

Yazma Görevi 1 Değerlendirme Kriterleri

Yazma Görevi 2 Değerlendirme Kriterleri

Dolayısıyla, hem Yazma hem de Konuşma bölümlerinde, GRAMER genel puanınızın %25’ini oluşturur.

“Dilbilgisi Kapsamı ve Doğruluğu” tam olarak ne anlama gelir?

Başlıktan da anlaşılacağı üzere, GRAMMAR’ın iki yönü değerlendirilmektedir: KAPSAM ve DOĞRULUK.

Konuşma ve Yazma bölümlerine ilişkin dilbilgisi değerlendirme ölçütleri biraz farklı olsa da, temel kriterler temelde aynıdır. Aşağıda, hem Konuşma hem de Yazma bölümleri için kamuya açık değerlendirme ölçütlerinin ana noktalarını bir araya getiren gayri resmi bir tablo yer almaktadır. Göreceksiniz ki, her puan aralığı için kriterler 2 şeye dayanmaktadır: 1) cümle karmaşıklığı aralığı (RANGE) ve 2) hata sayısı ve bunların iletişimi ne kadar etkilediği (ACCURACY).

Daha da özetlemek gerekirse, kabaca şöyle diyebiliriz:

• 7-9 aralığındaki puanları alabilmek için, çok çeşitli GRAMER kurallarını kullanabilmeli ve yazma/konuşma sırasında yalnızca küçük hatalar yapabilmelisiniz. Ayrıca, bu hatalar iletişimi etkilememelidir.

• 5. ve 6. seviyelerde, biraz daha karmaşık yapılar oluşturabilmeniz gerekir; ancak hatalarınız daha fazla olabilir ve zaman zaman anlam net olmayabilir.

• 4 ve altındaki seviyelerde sık sık hatalar, pek çok yanlış anlama ve çok sınırlı sayıda gramer yapısı görülür.

RANGE ve ACCURACY kavramlarını ayrı ayrı inceleyelim.

Dilbilgisi Kapsamı

“KAPSAM”, kullandığınız farklı gramer yapılarının çeşitliliğini ifade eder. Örneğin, bir hikâye anlatırken tüm anlatım zamanlarını kullanıyor musunuz: geçmiş basit, geçmiş devamlı ve geçmiş mükemmel? Ya da gelecek hakkında varsayımlarda bulunurken, ikinci koşullu cümleyi kapsamlı bir şekilde kullanabiliyor musunuz? Örneğin:

“Eğer makineler her şeyi hallettiği için kimse çalışmak zorunda kalmasaydı, bence insanlar gerçekten depresyona girerdi. Artık bir amaçları kalmazdı ve özgüvenlerini yitirirlerdi. Ayrıca, her gün gidecekleri bir iş yeri olmadan daha da yalnızlaşabilirlerdi.”

Alt Cümleler

GRAMMAR tanımlarında “bileşik cümleler” ve “alt cümleler”den bahsedildiğini göreceksiniz. Koşullu bir cümle, bir alt cümle (if ile başlayan cümle) içerdiği için bileşik cümle olarak kabul edilir. Alt cümleler genellikle for, as, since, therefore, hence, consequently, though, due to, provided that, because, unless, if, once, while, when, whenever, where, wherever, before ve after gibi alt cümle bağlaçlarıyla başlar. Ayrıca that, which, who, whom, whichever, whoever, whomever ve whose gibi ilişkili zamirlerle de başlayabilirler. Alt cümleler hakkında daha fazla bilgi edinmek için aşağıdaki bağlantıya tıklayın:

Esnek, Doğal ve Doğru

9. seviye için GRAMMAR tanımında, adayın yapıları “esnek, doğal ve doğru bir şekilde” kullandığı belirtilmektedir. Ana dili İngilizce olanlar, hem konuşma hem de yazma sırasında kısa/basit ve uzun/karmaşık cümleleri bir arada kullanma eğilimindedir. Genellikle, dikkat çekmek için kısa bir cümle ile başlanıp ardından daha karmaşık bir cümle ile ayrıntılar eklenmesi yaygın bir uygulamadır. Çok fazla kısa cümle kullanmak doğal olmayan bir izlenim yaratırken, çok fazla uzun ve karmaşık cümle kullanmak da konuşulanları takip etmeyi zorlaştırır.

SINAV İPUCU – Etkileyici Dilbilgisi

Mesleği İngilizce öğretmek ve değerlendirmek olan biri olarak, bir öğrencinin bunları doğru kullandığını duyduğumda her zaman hayranlık duyduğum birkaç gramer yapısı vardır.

ETKİLEYİCİ GRAMER 1 – Sürekli Zamanlar

Tüm mükemmel sürekli zamanlar, ana zamandan ÖNCE başlayan ve o ana kadar devam eden bir eylemi ifade eder. Sürekli zaman, genellikle eylemin tekrarlandığı veya devam ettiği izlenimini verir; örneğin: “Sonsuza kadar bekledik”, “Onları görmek için çok uzun zamandır sabırsızlanıyordum”, “Ocak ayında burada 6 yıldır çalışıyor olacağım”.

Konuşma sınavında Mükemmel Sürekli Zamanı kullanmanın bir yolunu bulmak oldukça kolaydır. Örneğin, bir hobiniz sorulursa, sınav görevlisine ne kadar süredir o hobiyle uğraştığınızı söyleyin: “8 yaşımdan beri sörf öğreniyorum.” Ya da memleketinizden bahsederken ne kadar süredir orada yaşadığınızı, işinizden bahsederken ise ne kadar süredir o işi yaptığınızı belirtin.

Yazılı dilde, Present Perfect Continuous, Yazma Görevi 2’nin giriş bölümünde oldukça doğal bir şekilde kullanılır: “Bilim insanları yıllardır kansere bir çare arıyorlar”, “Şehir planlamacıları, otomobilin ortaya çıkışından bu yana trafik sorunlarını çözmeye çalışıyorlar” vb.

ETKİLEYİCİ GRAMER 2 – Üçüncü Koşullu Cümle

Üçüncü koşullu cümle, ana dili İngilizce olanların pişmanlıklarını veya “eğer… olsaydı” türündeki senaryoları anlatmak için kullandıkları yapıdır. Örneğin, “Tatilde bu kadar çok yemeseydim, 4 kg almazdım” ya da “Diğer işi kabul etseydim, İsviçre’ye taşınmak zorunda kalırdım”. Mükemmel devamlı zaman gibi, ana dili İngilizce olmayan kişiler tarafından doğru kullanıldığını nadiren duyarım; bu yüzden doğru kullanıldığını gördüğümde her zaman etkilenirim.

Üçüncü koşullu cümleyi nasıl kullanacağınızı öğrendikten sonra, bunu hem Konuşma hem de Yazma sınavlarına kolayca dahil edebilirsiniz. Konuşma sınavının birinci bölümünde, kişisel bir pişmanlığınızı anlatmak için kullanabilirsiniz; Konuşma sınavının üçüncü bölümünde ise büyük olasılıkla varsayımsal bir soru sorulacaktır, örneğin: “Akıllı telefonlar icat edilmemiş olsaydı dünya nasıl farklı olurdu?” Ya da geçmişle ilgili sorular, örneğin “Büyükannenizin ve büyükbabanızın çocukluk deneyimleri sizinkinden ne kadar farklıydı?” gibi sorular da olabilir; bu tür sorulara üçüncü koşul cümlesi ile cevap verebilirsiniz.

MMMenglish'te üçüncü koşul cümlelerini açıklayan harika bir video var; bu videoyu buradan izleyebilirsiniz

Üçüncü Koşullu Cümle

Dilbilgisi Doğruluğu

GRAMER DOĞRULUĞU, 1) aktarmak istediğiniz anlama uygun doğru GRAMER kuralını seçmek (örneğin, geçmişte tamamlanmış bir olaydan bahsetmek için Geçmiş Basit Zaman kullanmak) ve 2) hataların bulunmaması anlamına gelir. Yazma sınavlarında doğruluk, noktalama işaretlerini de kapsar.

5. seviye ile 6. seviye GRAMMAR puanları arasındaki farka baktığımızda, net bir ayrım görebiliriz. 5. seviye puan alan bir öğrenci, bazen sınav görevlisinin anlamasını zorlaştıran hatalar yapar. Bant 6 puanı alan bir öğrenci ise yine hatalar yapar, ancak bu hatalar iletişimi nadiren engeller. Bant 7 ve üzeri için, hataların anlamayı hiç etkilememesi beklenirken, bant 4 ve altı puanı alan adaylar için ise sınav görevlisinin adayın ne demek istediğini anlamak için oldukça çaba sarf etmesi gerekebilir.

SINAV İPUCU – Dikkatsizlikten Kaynaklanan Dilbilgisi Hatalarını Ortadan Kaldırın

Her zaman yaptığınızı bildiğiniz, ancak artık alışkanlık haline gelmiş DİLBİLGİSİ hataları var mı? Örneğin, her zaman “I am agree” ya da “it depends of” diyor musunuz? Bu alışkanlık haline gelmiş hatalar, düzeltilmesi en kolay olanlardır.

Aynı hatayı düzenli olarak yaptığınızı fark ettiğinizde, bu hatanın “denetçisi” olmalısınız. Bu hatayı her yaptığınızda, hemen kendinizi düzeltin. İlk başta bu size gerçekten can sıkıcı gelecektir (dürüst olmak gerekirse, başka kimse umursamayacaktır) ancak bir hafta içinde bu hatayı yapmayı bırakacak ve doğru biçimi kullanmaya başlayacaksınız. Ardından başka bir GRAMER hatası tespit edebilir ve onu ortadan kaldırmak için aynı şeyi yapabilirsiniz.

Bazen arkadaşlarınızdan veya öğretmenlerinizden GRAMERİNİZİ düzeltmelerini de isteyebilirsiniz. Belki biriyle “Konuşma Değişimi” düzenleyebilirsiniz. Bu genellikle, her ikinizin de pratik yapabilmesi için bir saat boyunca kendi ana dilinizde, ardından bir saat boyunca da partnerinizin ana dilinde konuşmayı kararlaştırdığınız bir etkinliktir. Bununla birlikte, bir saatlik İngilizce konuşmayı başka bir beceriyle, örneğin bahçecilik veya dikiş gibi, takas da edebilirsiniz. Herhangi bir ana dili İngilizce olan kişi, hatalarınızı fark edip düzeltebilir (hataların neden yanlış olduğunu açıklayamasa bile).

Okuma ve Dinleme sınavlarında dilbilgisi nasıl değerlendirilir?

GRAMER'ı ölçen soru türleri

Bazı soru türlerinde, doğru cevabı bulmak için GRAMER çok önemlidir. Örneğin, bir cümleyi veya özeti “EN FAZLA X KELİME” kullanarak tamamlamanız gereken her türlü soruda, cümlenin GRAMERİ’nin cevap seçiminizi nasıl etkilediğini göz önünde bulundurmanız gerekir.

Aşağıdaki örneğe bakın:

Öncelikle, 15-21 numaralı soruların her birindeki cevabın bir isim ya da isim tamlaması olması gerektiğini belirleyebiliriz. Bunu biliyoruz çünkü önündeki kelime “a” ya da “the”dir; ya da 16 numaralı soruda olduğu gibi, “as much ______ as” yapısı bir isim gerektirir.

Şimdi 18. soruya bakalım. Hepimiz mektupların zarf içinde gönderildiğini biliyoruz. Ancak, DİLBİLGİSİ bilgimiz bize “envelope” kelimesinin doğru cevap olamayacağını söylüyor; çünkü önündeki kelime “a”dır, “an” değil. Dolayısıyla muhtemelen zarfı tanımlayacak bir kelimeye ihtiyacımız var; örneğin, beyaz, kahverengi, kaliteli gibi.

16. soruya da bakınız. “Much” kelimesi, aradığımız şeyin “suggestions” gibi sayılabilir bir isim değil, “impact” gibi sayılamaz bir isim olduğunu gösterir. Cevap sayılamaz bir isim olsaydı, ifade “as many _______ as” şeklinde olurdu.

Son olarak, 17. soruya bakın. “of” edatı boşluğun ardından geliyor. Dolayısıyla, cevap “of” ile uyumlu bir isim olmalıdır; örneğin, “appearance”, “colour”.

GRAMER konusunda dikkat edilmesi gereken bir başka husus da fiil biçimleridir. Aşağıdaki örneğe bakın:

Öğrencilerin ilk gün kayıt masasına _______ gelmeleri gerekmektedir. Geç gelen öğrenciler, _______ cezaya çarptırılmamak için doğrudan ders sorumlu öğretim görevlisine ________ gitmelidir.

• “Need” fiilinden sonra mastar hali gelir; bu nedenle cevap “to come” olabilir, ancak “come” ya da “coming” olamaz.

• “Must” bir modal fiildir; bu nedenle ardından fiilin basit mastarı gelir; dolayısıyla cevap “go” olabilir, ancak “to go” ya da “going” olamaz

• “Avoid” fiilinin ardından -ing eki geliyor; bu nedenle cevap “being” olabilir, ancak “be” ya da “to be” olamaz.

Kurnaz Sorular

İyi bir DİLBİLGİ bilgisi, IELTS sorularında yer alan birçok tuzağı ve yanıltıcı unsuru önlemenize de yardımcı olacaktır. Örneğin, “may” ile “will”, “should” ile “must”, “some”, “many” ve “all”, “sometimes” ile “frequently” gibi kelimeler arasındaki farklara dikkat edin. Bunlar, “can/can’t” gibi olumsuzluklarla birlikte (özellikle dinleme bölümünde), özellikle Doğru/Yanlış/Yok (T/F/NG) ve çoktan seçmeli sorularda cevabı tamamen değiştirebilir. OUP’tan çıkan “IELTS Preparation & Practice Second Edition – Reading and Writing, General Training” kitabından alınan aşağıdaki örneğe bakın:

KASKSIZ MOTOSİKLETÇİ, KASK KARŞITI PROTESTO SÜRÜŞÜ SIRASINDA HAYATINI KAYBETTİ

New York. Kask yasalarına karşı düzenlenen bir protesto eylemine katılan bir motosiklet sürücüsü, gidonun üzerinden uçarak kafasını kaldırıma çarptıktan sonra hayatını kaybetti. Polis, 55 yaşındaki Philip Contos’un cumartesi günü Onondaga’da meydana gelen kazadan, kask takmış olsaydı muhtemelen kurtulabileceğini belirtti.

Bay Conto, bir Harley-Davidson motosikleti sürerken fren yaptı ve kontrolünü kaybetti. New York, motosiklet sürücülerinin kask takmasını zorunlu kılan 20 eyaletten biridir. Motosikletçi gruplarının yürüttüğü lobi faaliyetleri, bazı eyaletlerin kask yasalarını yürürlükten kaldırmasına yol açmıştır.

6. soruya bakın. Metinde şöyle yazıyor: (O) “Onondaga’da Cumartesi günü meydana gelen kazadan, kask takmış olsaydı muhtemelen kurtulmuş olurdu”. Sadece son 5 kelimeyi, yani “kask takmış olsaydı” kısmını okursanız, cevabın “Doğru” olduğunu düşünebilirsiniz. Ancak ikinci koşul cümlesi – “eğer” – aslında cevabın “Yanlış” olduğunu gösterir. Bu, Okuma bölümünde açıkça görülebilir, ancak Dinleme bölümünde aynı tuzağı fark etmek çok daha zordur.

Ayrıca, 10. soruya bakın. Burada “At times” ifadesi kilit öneme sahiptir; çünkü bu, “bazen” anlamına gelir, ancak “her zaman” değil. Bu, metindeki “bazı durumlara yol açtı” ifadesiyle örtüşmektedir; dolayısıyla cevap “Doğru”dur.

Cevaplar: 5:D, 6:Y, 7:Y, 8:D, 9:Y, 10:D

Cevapları cevap kağıdına aktarma

Son olarak, cevapların cevap kağıdına dikkatsizce aktarılması nedeniyle çok sayıda puan kaybedilmektedir. Bu işlemi yaparken GRAMERİNİZİ iki kez kontrol etmeniz son derece önemlidir. Özellikle, üçüncü tekil şahıs ve çoğul ‘s’ gibi unsurları ya da bir artikel veya edat eklemeniz gerekip gerekmediğini dikkatlice kontrol edin. Unutmayın, cevaplarınızı çizip değiştirebilirsiniz. Yeter ki okunaklı olmalarına dikkat edin.

Bu blog yazısını faydalı bulduysanız, “IELTS Sınavında Telaffuz Neden Önemlidir (ve Bu Konuda Neler Yapabilirsiniz)?” gibi bu serideki diğer blog yazılarımıza da göz atın.

Buraya tıklayın.

Ya da Lexis English’te IELTS kursları hakkında buradan bilgi alabilirsiniz.

Byron Bay’de İngilizce öğrenin. Lexis English öğrencileri, Byron Bay’in tam kalbinde, plaja sadece 15 dakika uzaklıkta bulunan samimi ve profesyonel bir okulda Genel İngilizce, IELTS, FCE, CAE ve İngilizce artı Sörf kurslarına katılıyorlar.